طبق یک مطالعه جدید، فوران آتشفشانی در اواسط قرن چهاردهم ممکن است زمینه را برای شیوع طاعون سیاه در اروپا فراهم کرده باشد. این بیماری که به عنوان یکی از کشندهترین طاعونهای ثبت شده شناخته میشود، جان بیش از ۵۰ میلیون نفر را گرفت و نیمی از اروپا را نابود کرد.
یکی از جنبههای بسیار خاص همهگیری طاعون که برای دانشمندان جالب بوده این است که «چگونه و چرا مرگ سیاه دقیقاً در همان زمان از دریای سیاه به ایتالیا رسید؟» برای پاسخ به این سوال، جغرافیدانان تغییرات ناشی از آب و هوا در مدیترانه را بررسی کردند. این بررسی میتواند ظهور ناگهانی مرگ سیاه در سال ۱۳۴۷ را توضیح دهد.
با کمال تعجب، دانشمندان کشف کردند که ظهور ناگهانی طاعون همزمان بود با کاهش نور خورشید در سراسر شبه جزیره مدیترانه. محققان متوجه گزارشهایی از کاهش نور خورشید، افزایش ابر و ماه گرفتگی تاریک شدند. این تغییرات همگی به طور مستقل توسط ناظران در بخشهایی از آسیا و اروپا بین سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۹ گزارش شده بودند.
کاهش نور خورشید
دادههای دیرینهاقلیمی به محققان سرنخی داد: مقادیر زیاد گوگرد در هستههای یخی قطبی، نشاندهندهی یک یا چند فوران آتشفشانی ناشناخته در حدود سال ۱۳۴۵ میلادی بود. دانشمندان نمیتوانند اطلاعات زیادی در مورد فوران آتشفشانی ارائه دهند، اما با بررسی هستههای یخی میدانند که فوران باید در مناطق استوایی رخ داده باشد، زیرا سولفات در غلظتهای مشابهی در یخهای قطب شمال و جنوب یافت شده است.
متعاقباً، کاهش غیرمعمول نور خورشید ناشی از فوران آتشفشانی منجر به تابستانهای سردتر و پاییزهای مرطوبتر شد که منجر به فرسایش خاک و سیل شد. ناوگانهای تجاری ایتالیا نه تنها غلات را به بنادر مدیترانهای بازگرداندند، بلکه طاعون را نیز منتقل کردند. به احتمال زیاد از طریق ککهایی که در طول سفر طولانی خود از گرد و غبار غلات تغذیه میکردند.
اولین موارد طاعون در انسان تنها چند هفته پس از ورود آخرین کشتیهای غلات در ونیز گزارش شد. این آغاز چرخه عفونت معمول بود. ابتدا جمعیت خایشگران آلوده شدند. پس از مرگ آنها، ککها به سایر پستانداران و در نهایت به انسانها منتقل شدند.
طاعون خیارکی
طاعون خیارکی شایعترین شکل عفونت باکتریایی جدی یرسینیا پستیس است. این بیماری معمولاً از طریق گزش کک آلوده خایشگران منتقل میشود. این طاعون باعث تب ناگهانی، سردرد، لرز، ضعف و غدد لنفاوی بسیار دردناک و متورم به نام خیارک، معمولاً در کشاله ران یا زیر بغل میشود. این بیماری با آنتیبیوتیک قابل درمان است، اما در صورت عدم درمان میتواند کشنده باشد. طاعون سیاه ۷۵ تا ۲۰۰ میلیون نفر را کشت و تا ۶۰ درصد از جمعیت اروپا را از بین برد و به مرگبارترین بیماری همهگیر تاریخ نسبت به جمعیت تبدیل شد.
مردم معتقد بودند که این مجازات الهی یا تطهیر گناهان است، تا اینکه عامل بیماریزا در سال ۱۸۹۴ توسط الکساندر یرسین شناسایی شد.
بیشتر بخوانید:
