به نظر کارشناسان اقتصادی مردم باید برای حفظ سپرده های خود هر چه زودتر آنها را از بانکهای ایران خارج کرده و به ارز تبدیل کنند. در ایران که از قبل با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم میکرد. بحران جدیدی در بخش بانکی در حال وقوع است که باعث وحشت و از دست دادن اعتماد به سیستم مالی شده است. شعب بانکها با افزایش شدید تقاضا برای اسکناسهای فیزیکی، کمبود فزایندهای از پول نقد را تجربه میکنند. این امر باعث شده است که بسیاری در مورد امنیت پساندازهای خود تردید کنند. و نگرانیهای روزافزون مبنی بر اینکه رژیم جمهوری اسلامی از این وجوه برای تأمین مالی نیروهای امنیتی خود، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج، استفاده میکند، به وجود بیاید.
بحران فزاینده نقدینگی
رویدادهای اخیر، شکنندگی سیستم بانکی ایران را آشکار کرده است. اختلالات گسترده بانکی منجر به صحنههای آشفتهای شده است، به طوری که مشتریان مضطرب در صفهای طولانی پشت در شعب بانکهای بزرگی مانند ملی، ملت، صادرات و بانک آینده که اخیراً ورشکسته شده اند، تجمع میکنند. دستگاههای خودپرداز اغلب از کار افتاده یا به سادگی خالی هستند که این امر وحشت را تشدید میکند. بیش از چند ماه است که ایرانیان با کمبود شدید پول نقد مواجه هستند و گاهی اوقات ارز فیزیکی با قیمت بالاتری معامله میشود. در حالی که مقامات سعی کردهاند این هرج و مرج را به «اشکالات فنی» یا ارتقاء سیستم نسبت دهند. واقعیت به یک مسئله ریشهدارتر کمبود مزمن پول نقد اشاره دارد.
بانک مرکزی ایران در تلاشی برای مقابله با تورم افسارگسیخته و کمبود پول فیزیکی، اسکناسهای جدیدی با جهش عظیم در ارزش اسکناس منتشر کرد. که شدت بحران اقتصادی را برجسته میکند. با این حال، این اسکناسهای با ارزش بالا به طور گسترده در دسترس نیستند و مشمول محدودیتهای سختگیرانه برداشت هستند. که بسیاری از بانکها به طور مستقل آن را حتی بیشتر کاهش دادهاند. توصیه رسمی برای تکیه بر پرداختهای الکترونیکی، زمانی که زیرساختهای بانکی دچار مشکل هستند، چندان تسلیبخش نیست. در جریان درگیریهای اخیر، اختلالات عمده در خدمات بانکی و اینترنتی، این هرج و مرج را تشدید کرده و مردم را قادر به پرداخت یا دسترسی به وجوه خود نکرده است.
وضعیت ناپایدار پساندازها دربانک ها
این سوال که آیا پسانداز در بانکهای ایران ایمن است یا خیر، نگرانی فزایندهای برای مردم است. با کاهش ارزش پول ملی به طور متوسط ۴۰ درصد در سال، ارزش پساندازها به سرعت در حال کاهش است. ورشکستگی بانک آینده که بنا به گزارشها از میلیاردها دلار ضرر و بدهیهای معوق رنج میبرد، هشداری جدی در مورد خطرات است. مداخله دولت برای انتقال داراییهای این بانک به بانک ملی ایران که متعلق به دولت است، نتوانسته است ترس مردم عادی ایران را که شاهد کاهش قدرت خرید خود در اثر تورم شدید بودهاند، فرو بنشاند.
شبکه مالی رژیم
نگرانیهای جدی در مورد نحوه استفاده رژیم ایران از سیستم مالی کشور وجود دارد. اتکای دولت به چاپ پول بدون پشتوانه و استقراض از سیستم بانکی برای پوشش کسری بودجه خود، عامل اصلی تورم است. همانطور که مسعود پزشکیان اشاره کرد، این انبساط پولی “از جیب مردم پول میگیرد” و فشارهای اقتصادی را تشدید میکند. علاوه بر این، ایالات متحده به دلیل حمایت ایران از سازمانهای تروریستی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تحریمهای گستردهای را علیه ایران اعمال کرده است. این تحریمها بخش مالی ایران، از جمله بانکهای بزرگ، را هدف قرار میدهد و هدف آن مختل کردن تأمین مالی فعالیتهای بیثباتکننده رژیم است.
برای دور زدن این تحریمها، ایران یک شبکه «بانکداری سایه» متشکل از شرکتهای صوری، صرافیها و حسابهای خارجی برای پولشویی و تأمین مالی برنامههای نظامی و تسلیحاتی خود ایجاد کرده است. یک تحلیل در سال ۲۰۲۴ میلادی توسط وزارت خزانهداری ایالات متحده تقریباً ۹ میلیارد دلار فعالیت بانکی سایه بالقوه ایران را شناسایی کرد. این شبکه پیچیده مالی غیرقانونی برای فروش نفت تحریمشده و تهیه فناوری برای ارتش ایران، از جمله سپاه پاسداران، استفاده میشود. شواهد قویاً نشان میدهد که رژیم از کل سیستم مالی برای تأمین مالی اولویتهای خود استفاده میکند. دولت ایران با کنترل بانکها، چاپ پول و استفاده از یک شبکه بینالمللی مخفی، میتواند منابع مالی را به سمت دستگاه امنیتی خود هدایت کند که به طور فعال در سرکوب مردم ایران نقش دارد.
نتیجه
ترکیبی از بحران فزاینده نقدینگی، کاهش پساندازها از طریق تورم و استفاده رژیم از سیستم مالی برای اهداف خود، طوفانی تمامعیار را برای مردم عادی ایران ایجاد کرده است. توصیه به برداشت پساندازها فقط واکنشی به یک مشکل نقدینگی موقت نیست. بلکه پاسخی به از بین رفتن اساسی اعتماد به سیستمی است که در حالی که به نیروهای سرکوبگرش کمک مالی میکند، مردم خود را ورشکسته میکند.
بیشتر بخوانید
