انفجارهای مختلفی در سراسر کیهان دائما در حال وقوع هستند. برای مثال، هنگامی که یک ستاره عظیم میمیرد، به صورت یک ابرنواختر درخشان منفجر میشود. ستاره منفجر شده گاهی اوقات یک هسته مرده به نام ستاره نوترونی از خود به جا میگذارد و این بقایای متراکم ستارهای میتوانند در انفجاری به نام «کیلونوا» با هم برخورد کنند. اکنون، ستارهشناسان میگویند که ممکن است ترکیبی نادر از این دو پدیده را مشاهده کرده باشند.
۱ میلیارد سال نوری
در این رویداد که سوپرکیلونوا نامیده میشود، به نظر میرسد یک ابرنواختر دو ستاره نوترونی را پشت سر گذاشته است که سپس در یک کیلونوا ادغام شدهاند. این یافتهها از سیگنالهایی که برای اولین بار در ۱۸ آگوست ۲۰۲۵ شناسایی شدند، به دست آمده است. رصدخانههای ایالات متحده و ایتالیا موجهایی را در فضا-زمان به نام امواج گرانشی حس کردند که به نظر میرسد در اثر ادغام دو جسم کهکشانی ایجاد شده باشند.
ساعاتی پس از شناسایی، ابزاری در رصدخانه کلتک، یک جسم قرمز کمنور را مشاهده کرد. این جسم درخشان که در نهایت AT2025ulz نام گرفت، تقریباً ۱.۳ میلیارد سال نوری از زمین فاصله داشت. به نظر میرسید از همان مکانی که امواج گرانشی منتشر میشدند، آمده است. مشاهدات بیشتر توسط چندین تلسکوپ تأیید کرد که انفجار نور به سرعت ناپدید شده و در طول موجهای قرمز میدرخشد. که شبیه ادغام ستاره نوترونی تأیید شده – به نام GW170817 – است که در سال ۲۰۱۷ رخ داد.
بر اساس بیانیه کلتک، درخشش قرمز GW170817 از عناصر سنگینی که این ادغام ایجاد کرده بود، مانند طلا و اورانیوم، که اتمهای آنها نور آبیتر را مسدود میکنند، سرچشمه گرفته است. با این حال، چند روز پس از فوران اوت ۲۰۲۵، AT2025ulz بار دیگر شروع به درخشش کرد. به رنگ آبی درآمد و هیدروژن را در مشخصه نوری خود نشان داد که همه اینها نشانههایی از یک ابرنواختر هستند.
یک معمای اخترشناسی
مانسی کاسلیوال، یکی از محققان این مطالعه و ستارهشناس در کلتک، در این بیانیه میگوید: «در ابتدا، حدود سه روز، این فوران درست مانند اولین کیلونوا در سال ۲۰۱۷ به نظر میرسید. همه به شدت در تلاش بودند تا آن را مشاهده و تجزیه و تحلیل کنند. اما سپس بیشتر شبیه یک ابرنواختر شد و برخی از ستارهشناسان علاقه خود را از دست دادند. ما اینطور نبودیم.»
AT2025ulz شبیه کیلونوا یا یک ابرنواختر معمولی شناخته شده نبود. اما دادههای اولیه موج گرانشی نشان میداد که حداقل یکی از اجرام در حال ادغام، جرم کمتری نسبت به خورشید دارد. این نشان میدهد که ستارههای نوترونی ممکن است در یک کیلونوا با هم برخورد کرده باشند.
در حالی که ستارهشناسان هرگز بقایای ستارهای متراکمی با چنین جرم کمی مشاهده نکردهاند، برخی گمان میکنند که یک ستاره پیشساز با چرخش سریع میتواند از نظر تئوری به دو ستاره نوترونی تقسیم شود. یا اینکه مواد منفجر شده پراکنده آن میتواند به یک ستاره نوترونی دوم تبدیل شود.
بیشتر بخوانید:
