کمیته نوبل ادبیات در تاریخ ۹ اکتبر اعلام کرد که لاسلو کراسناهورکای، رماننویس و فیلمنامهنویس مجارستانی، به خاطر «آثار گیرا و ژرف او درآمیخته با ایجاد یک وحشت آخرالزمانی، تاکیدی دوباره بر قدرت هنر می باشد»، جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرده است.
کمیته اعلام کرد که این نویسنده ۷۱ ساله «سنت اروپای مرکزی را که از کافکا تا توماس برنارد امتداد دارد و با پوچگرایی و افراط در گروتسک برجسته می شود» ادامه میدهد.
کراسناهورکایی پس از برنده شدن این جایزه به رادیو سوئد گفت که «بسیار خوشحال… آرام و در عین حال بسیار عصبی» است.
سبک آخرالزمانی با چاشنی طنز
کراسناوهورکای به خاطر جملات طولانی و پر پیچ و خمش که گاهی صفحات را در بر میگیرد، مشهور است. برای مثال، کتاب ۴۰۰ صفحه ای او با عنوان «هرشت ۰۷۷۶۹» که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد، تنها یک نقطه دارد. او همچنین به خاطر نوشتن رمانهای آخرالزمانی و سورئال با چاشنی طنز شناخته میشود.
هاری کونزرو، رماننویس و روزنامهنگار بریتانیایی، به گاردین میگوید: «کراسناوهورکای به عنوان یکی از چهرهای سختگیر فرهنگ والای اروپایی شهرت دارد و در واقع برخی از آثار او به طرز غیرقابل انکاری تاریک و دشوار است. اما او همچنین نویسندهای کنجکاو، بازیگوش و بسیار بامزه است. وقتی آثار او را میخوانم، احساس قدرت میکنم، هم به عنوان یک انسان و هم به عنوان کسی که سعی در خلق هنر دارد. او به من نشان میدهد که چه چیزی ممکن است».
یکی از شناختهشدهترین آثار کراسناهورکایی، «سودای مقاومت» است، رمانی که در سال ۱۹۸۹ درباره مجموعهای از رویدادهای مرموز در یک شهر کوچک مجارستانی است که پس از پیدا شدن سر و کله یک سیرک که یک نهنگ عروسکی بزرگ دارد آغاز می شود. این رمان در سال ۲۰۰۰ توسط کارگردان مجارستانی، بلا تار، به فیلمی با نام «هارمونیهای ورکمایستر» تبدیل شد.
یکی دیگر از آثار محبوب او، «تانگوی شیطان» است که اولین رمان کراسناهورکایی در سال ۱۹۸۵ بود. تار همچنین این کتاب را به یک فیلم هفت ساعته بسیار تحسینشده تبدیل کرد.
از گله بانی تا نوبل ادبیات
کراسناهورکایی در سال ۱۹۵۴ در خانوادهای یهودی در مجارستان کمونیستی به دنیا آمد. او در گیولا، شهری کوچک در نزدیکی مرز رومانی بزرگ شد. او در جوانی برای فرار از خدمت سربازی، زیاد نقل مکان میکرد و همیشه مشاغل دشواری در روستاهای فقیر داشت. وی به عنوان معدنچی، نگهبان شب برای گله گاو و مدیر چندین خانه فرهنگ، جایی که مردم برای خواندن کتابهای کلاسیک در روستاهای مجارستان جمع میشدند، کار میکرد.
جایزه نوبل ادبیات تنها یکی از جوایز متعددی است که کراسناهورکایی به خاطر آثارش دریافت کرده است. او همچنین در سال ۲۰۱۵، جایزه بینالمللی من بوکر را به گفته داوران به خاطر « جملات خارقالعاده ای که به طرز باورنکردنی طولانی میشوند و لحن آنها در مسیر خودسر خود از جدی به دیوانهوار، به پرسشگر و به غمانگیز تغییر میکنند» برنده شد. او در سال ۲۰۱۹، جایزه ملی کتاب آمریکا برای ادبیات ترجمهشده را برای رمان «بازگشت به خانه بارون ونکهایم» از آن خود کرد.
بیشتر بخوانید:
