محققان در صحرای نَفود در شمال عربستان سعودی، حکاکیهایی در اندازه واقعی از حیوانات کشف کردهاند که احتمالاً قدمت آنها به ۱۱۴۰۰ تا ۱۲۸۰۰ سال پیش برمیگردد. یافته های جدید علاوه بر مستندسازی شواهد حضور انسانهای ماقبل تاریخ در این منطقه، یک شکاف باستانشناسی قابل توجه را نیز پر میکند.
پیشتر شواهد موجود در این منطقه، از جمله سنگ نگاره ها، به سکونت انسان در طول یک دوره مرطوب بین ۶ هزار تا ۱۰هزار سال پیش اشاره داشت. باستانشناسان شواهد بسیار کمی از حضور انسان در شمال عربستان بین ۱۰ هزار تا حدود ۲۵ هزار سال پیش پیدا کرده بودند.
حکاکی ها چگونه قدمت گذاری شدند؟
این تیم تحقیقاتی پس از راهنمایی یک فرد محلی علاقمند به باستانشناسی، بیش از ۱۷۶ حکاکی در سه منطقه پیدا کردند. حکاکی ها مجموعه ای از ۱۳۰ تصویر از حیوانات در اندازه واقعی مانند شتر، بز کوهی، الاغ وحشی، غزال و گاومیش است.
ماریا گوآگنین، باستانشناس موسسهی زمینشناسی و انسانشناسی ماکس پلانک در آلمان، در مصاحبه با نیویورک تایمز، در مورد حکاکی ها در کوهی به نام جبل میسما میگوید: «ما با این کشف واقعاً خوششانس بودیم. این حکاکیها آنقدر کمرنگ هستند که فقط حدود ۹۰ دقیقه صبح، زمانی که خورشید از بالای کوه طلوع میکند و نور درست در لحظهی مناسب به سنگنگاریها میخورد، قابل مشاهده هستند.»
گوآگنین و همکارانش نمیتوانند مستقیماً قدمت خود حکاکیها را تخمین بزنند. اما بررسی قدمت لایههای رسوبی مجاور که در آنها ابزارهایی پیدا کردهاند، قدمت حکاکی ها را نیز مشخص می کرد. ارزیابی لایه های رسوبی مجاور حکایت از تاریخ ۱۱۴۰۰ تا ۱۲۸۰۰ ساله حکاکی ها دارند. که خود نشان میدهد انسانها حدود ۲ هزار سال زودتر از آنچه قبلاً تصور میشد، به این منطقه بازگشتهاند.
حقایقی فرای حکاکی ها
بنا به اظهارات گوآگنین، این مطالعه نشان میدهد که انسانها خیلی زودتر از آنچه پیشتر تصور می شد توانستند با شرایط بسیار سخت زندگی در بیابان سازگار شوند. البته شرایط اقلیمی آن دوران به این سازگاری کمک کرده است. تجزیه و تحلیل رسوبات نشان میدهد که از حدود ۱۶ هزار تا ۱۳هزار سال پیش، محیط خشک این منطقه مملو از دریاچههای فصلی بوده است. این منابع آبی برای شکل گیری و رونق جوامع اولیه که از هنر حکاکی صخرهای هم برخوردار بودند حیاتی بوده اند. محققان میگویند که حکاکی های صخرهای ممکن است در شناسایی این منابع آب باستانی نقش کلیدی ایفا کند.
علاوه بر این حکاکی ها، صدها ابزار و مصنوعات حفاری شده از منطقه، نشاندهندهی ارتباط احتمالی این جوامع با سایر جوامع خاورمیانه ای آن دوران است. محققان همچنین نوک پیکانها، مهرههای سنگی و مهرهای ساخته شده از صدف را در این محل پیدا کرده اند. مشابه این اشیاء توسط جوامع واقع در منطقه شام نیز مورد استفاده قرار می گرفته است. شباهت این ابزار و قدمت آنها نشان می دهند نه تنها در آنجا جوامعی با قدمت بسیار بیشتر از تصورات قبلی زندگی می کردند. بلکه آنها با جوامع دیگر خاورمیانه ای نیز در ارتباط بوده اند.
بیشتر بخوانید:
