ماه در آسمان شب به عنوان درخشان‌ترین و چشم‌نوازترین جرم آسمانی خودنمایی می‌کند؛ نوری سیمین و آرامش‌بخش که از دیرباز الهام‌بخش شاعران و راهنمای مسافران شب بوده است. با این حال، بر خلاف تصور رایج در دوران باستان، ماه منبع تولید نور نیست، بلکه تنها آیینه‌ای کیهانی برای بازتاب درخشش خورشید است.
ماه منبع نور نیست
ستارگانی مانند خورشید از طریق واکنش‌های همجوشی هسته‌ای انرژی و نور خیره‌کننده‌ای تولید می‌کنند. در مقابل، ماه جرمی سنگی، سرد و فاقد هرگونه فعالیت حرارتی یا هسته‌ای برای تابش نور مریی است. اگر خورشید وجود نداشت، ماه در تاریکی مطلق ناپدید می‌شد. آنچه ما در شب‌های مهتابی از زمین می‌بینیم، در واقع همان پرتوهای خورشیدی است که پس از برخورد به سطح سنگلاخی ماه به سوی چشمان ما بازتاب می‌شوند.
ضریب بازتاب و سطح ماه
سطح ماه از گرد و غبار، سنگ‌های خردشده و خاکستری به نام رگولیت پوشیده شده است. برخلاف یک آینه شیشه‌ای شفاف که بیش از ۹۰ درصد نور را بازتاب می‌دهد، خاک ماه صیقلی نیست و بخش عمده نور را جذب می‌کند. شاخص سپیدایی یا آلبِدوبرای سطح ماه تنها حدود ۰.۱۲ است؛ یعنی ماه تنها ۱۲ درصد از نوری را که از خورشید دریافت می‌کند به فضا بازمی‌تاباند که تقریباً معادل روشنایی و تیرگی یک آسفالت کهنه است. با وجود این بازتابش نسبتاً کم، به دلیل تاریکی گسترده آسمان شب و نزدیکی ماه به زمین، این قمر برای ما بسیار درخشان و پرفروغ به نظر می‌رسد.
چرخه دگرگونی ماه
همزمان با چرخش ماه به دور زمین، همواره نیمی از آن رو به خورشید قرار دارد و روز را تجربه می‌کند. در حالی که نیم دیگر در تاریکی شب فرو رفته است. شکل‌های گوناگونی که در آسمان می‌بینیم. از هلال باریک گرفته تا قرص کامل ماه (بدر) تنها حاصل زاویه دید ناظر زمینی نسبت به بخش نورانی‌شدهٔ ماه است. بنابراین، ماه همواره فانوسی است که زیبایی خود را به طور کامل وام‌دار خورشید دوردست است.
بیشتر بخوانید:
