جمعیت کوچک و منحصربه‌فردی از دلفین‌های “خلیج کوسه” در استرالیا، هنگام جستجو برای ماهی‌های پنهان‌شده در زیر لایه‌ای از شن، از اسفنج‌های دریایی برای پوشاندن پوزه‌های خود استفاده می‌کنند. این تکنیک هوشمندانه نه تنها از دهان آن‌ها در برابر سختی و خراشیدگی توسط شن‌ها محافظت می‌کند. بلکه محدوده جستجوی آن‌ها را گسترش داده و به آن‌ها اجازه می‌دهد در آب‌های عمیق‌تر نیز به شکار بپردازند. انسان‌ها بیش از ۲۵ سال است که شاهد استفاده این دلفین‌ها از این ابزار هستند.
دلفین‌های خلیج کوسه همچنین رفتار دیگری به نام «پوسته‌گیری» را تمرین می‌کنند. ترفندی که در آن با استفاده از صدف‌های خالی، ماهی‌ها را صید می‌کنند. محققان دریافته‌اند که دلفین‌ها این مهارت را از هم‌سانان خود یاد می‌گیرند. با این حال، استفاده از اسفنج مهارت پیچیده‌ای است که مستقیماً از مادر به فرزند منتقل می‌شود. تسلط بر این کار بسیار چالش‌برانگیز است، زیرا اسفنج در توانایی طبیعی دلفین‌ها برای مکان‌یابی صوتی (سونار) اختلال ایجاد می‌کند. با این وجود، مزایای این روش در یافتن غذا آن‌قدر زیاد است که این رفتار در طول نسل‌ها دوام آورده است.
اثر انگشت بیولوژیکی
به تازگی محققان کشف کرده‌اند این دلفین‌های علاقه‌مند به استفاده ازاسفنج، نه تنها از نظر رفتاری متمایز هستند، بلکه تفاوت‌های ظریفی نیز در «اپی‌ژنوم» خود دارند. این تفاوت یعنی وجود تغییرات شیمیایی برگشت پذیر که بدون تغییر در توالی اصلی دی ان ای، بر نحوه بیان ژن‌ها تأثیر می‌گذارد. این یافته نشان می‌دهد که رفتارهای فرهنگی مانند استفاده از اسفنج می‌تواند یک اثر انگشت بیولوژیکی ملموس از خود به جای بگذارد.
تیم تحقیقاتی به رهبری مایکل کروتزن، زیست‌شناس تکاملی از دانشگاه زوریخ، تأکید کرد که تعامل بین فرهنگ و اپی‌ژنتیک به ندرت در خارج از جوامع انسانی مورد مطالعه قرار گرفته است. درک این پیوندها می‌تواند با پر کردن شکاف میان عادت‌های فرهنگی و پایه‌های بیولوژیکی آن‌ها، دیدگاه‌های جدیدی را درباره تکامل ارائه دهد. دلفین‌های اسفنج‌گیر که عمدتاً ماده هستند، زمان بیشتری را صرف جستجوی غذا کرده، کمتر استراحت می‌کنند. به تنهایی شکار می‌کنند و رژیم‌های غذایی و شبکه‌های اجتماعی متمایزی دارند. این تدبیر و سازگاری منحصربه فرد حتی ممکن است تاب آوری آن‌ها را در جریان موج‌های گرمای دریایی زمانی که منابع غذایی معمول کمیاب می‌شوند بهبود بخشد.
پیوند میان فرهنگ و ژنتیک
با وجود اینکه این دلفین‌ها در یک قلمرو آبی مشترک زندگی می‌کنند و اغلب رابطه خویشاوندی نزدیکی با یکدیگر دارند، تنها برخی از آن‌ها این تکنیک را یاد می‌گیرند. این موضوع یک آزمایش طبیعی ایده‌آل را برای محققان فراهم کرد. تا بررسی کنند که آیا رفتارهای انتقال یافته از طریق فرهنگ با تغییرات اپی‌ژنتیکی همبستگی دارند یا خیر. با آنالیز نمونه‌های پوست ۹۶ دلفین که در طول بیش از دو دهه جمع‌آوری شده بود، محققان نزدیک به ۳۰,۰۰۰ نقطه متیلاسیون دی ان ای را بررسی کردند. متیلاسیون دی ان ای مانند یک کلید دیمر (تنظیم‌کننده نور) برای فعالیت ژن‌ها عمل می‌کند. و در پاسخ به سن، رژیم غذایی، استرس و شرایط محیطی تغییر می‌کند.
با استفاده از ماشین یادگیری، این تیم موفق شد دلفین‌های اسفنج‌گیر را از غیر اسفنج‌گیرها بر اساس الگویی از ۲۱ نقطه متیلاسیون دی ان ای (به جای یک نشانگر ژنتیکی برجسته و منفرد) متمایز کند. از آنجا که رفتارهای فرهنگی رژیم غذایی، میزان مصرف انرژی و قرارگیری حیوان در معرض چالش‌های محیطی را تغییر می‌دهند، این تغییرات سبک زندگی به طور طبیعی اپی‌ژنوم آن‌ها را در طول زمان بازسازی می‌کنند. اگرچه هنوز مشخص نیست که آیا یادگیری این رفتار مستقیماً باعث این تغییرات اپی‌ژنتیکی می‌شود. یا اینکه بیولوژی از پیش تعیین شده دلفین‌ها را به این رفتار ترغیب می‌کند. اما این تحقیق چشم‌انداز شگفت انگیزی از نحوه انتقال سریع استراتژی‌های بقا توسط فرهنگ از طریق پیام‌رسانی بیولوژیکی اپی‌ژنوم ارائه می‌دهد.
بیشتر بخوانید:
